Wanneer welk papier gebruiken?


Er bestaan heel wat verschillende papiersoorten voor grafische toepassingen. Welke papiersoortgebruikt wordt voor welke toepassing is vooreerst afhankelijk van een aantal technische factoren:  de levensduur van het product, de gewenste leesbaarheid, welke druk- en afwerkingstechnieken worden gebruikt en welke eisen er gesteld worden aan de beeldreproductie, enz.

Daarnaast zijn ook een aantal andere criteria belangrijk. Welke uitstraling willen we geven aan het drukwerk, welke sfeer willen we oproepen en wat willen we precies bereiken met onze communicatie? Een papier kan het zakelijke, het intieme of het vrolijke karakter van iets onderstrepen of net tegenwerken.

Soorten grafisch papier


Ongestreken papier

Onbehandeld offset, ‘natuurpapier’, veelal gebruikt voor drukwerk met veel tekst en drukwerk dat achteraf nog moet kunnen beprint of beschreven worden. Ook gelegenheidsdrukwerk wordt vaak gerealiseerd op ongestreken papier. Door zijn uitgesproken eigenschappen geeft ongestreken papier een warme, kwaliteitsvolle uitstraling mee aan drukwerk.

Gestreken papier

Papier waarop een strijklaag werd aangebracht ter verbetering van de drukeigenschappen. Op gestreken papier kunnen we drukken met hogere kleurenintensiteit en met meer detail, en dat maakt het een bij uitstek geschikt product voor reproductie van foto’s. Gestreken papier bestaat in glanzende, halfmatte en matte uitvoering.

Text & Cover papier

Premium ongestreken of gestreken papier in alle denkbare kleuren en met de meest uiteenlopende afwerkingen.

Grosso modo kunnen we Text en Cover papier indelen in:
Velijn papier: ongestreken papier met een ‘vlak’ oppervlak. Dit kan glad of ruw afgewerkt zijn.
Gevergeerd papier: ongestreken papier met een vergure. Een vergure wordt aangebracht tijdens het productieproces, door een gegraveerde cilinder over het nog natte papier te laten draaien.
Papier met viltmarkering: ongestreken papier met een oppervlaktestructuur die ‘positief’ is aan de bovenkant en ‘negatief’ aan de onderkant en vice versa. Een viltmarkering ontstaat tijdens het productieproces door het natte papier vorm te laten krijgen op een gestructureerde ondergrond.
Papier met een oppervlaktebehandeling: ongestreken papier waarop een pigmentlaagje is aangebracht dat tot doel heeft de druktechnische eigenschappen te verbeteren zonder afbreuk te doen aan de tactiele eigenschappen van een ongestreken papier.
Papier met een strijklaag: ongestreken papier met een speciale strijklaag die veelal de tactiele en/of visuele eigenschappen van het papier bepaalt.


Technische aspecten


glans

Glans

Hoe hoger de glans van het papier, hoe luxueuzer het drukwerk oogt. De glans wordt verkregen door het kalanderen (= satineren) van het oppervlak. Dit wordt meestal opgemeten door een glansmeter onder een hoek van 75° en wordt uitgedrukt in een percentage.

Bij meer dan 70% spreekt men dan over een gesatineerd papier omdat het licht op het oppervlak meer weerkaatst wordt. Hierdoor vermindert de leesbaarheid van de tekst maar verhoogt men de drukglans op het beeld. Gesatineerd papier is aan te bevelen wanneer het beeld primeert boven de tekst. Is daarentegen de tekst belangrijker en is het beeld maar een ondersteuning van de tekst, dan is een mat of halfmat oppervlak aangewezen omdat de leesbaarheid hierdoor zal verhogen.

Door de hoge druk op het papier tijdens de papierproductie, wint men aan glans maar verliest men wat aan opdikking (= dikte), stijfheid en zelfs opaciteit.

Drukwerk op mat papier is over het algemeen delicater bij de afwerking. Om dit enigszins te verhelpen kan men opteren voor een halfmat papier. Dit heeft alle voordelen van zowel de matte als de glanzende kwaliteiten in zich, maar niet de nadelen.
opaciteit

Opaciteit

Wie leest er graag op de verso zijde wat er op de recto gedrukt werd? De opaciteit is de mate van ondoorschijnbaarheid uitgedrukt in procenten. Hoe hoger het percentage, hoe minder doorschijnend het papier.

Houtvrij gestreken papieren hebben doorgaans een lagere opaciteit dan de houthoudende varianten bij eenzelfde gramgewicht. Een papier met een goede opaciteit kan in een lager gramgewicht aangeboden worden, wat de kostprijs van het drukwerk zeker zal beïnvloeden.

opdikkend

Opdikking

Soms kan het belangrijk zijn om folders en boeken met een gering aantal pagina's wat dikker te doen lijken. De micrometrische dikte of opdikkendheid kan hierbij hulp bieden. Het opdikkingscijfer of volume is een rekeningsfactor die verkregen wordt door de dikte in microns te delen door het gramgewicht in m2.

Voorbeeld: een gesatineerd papier 170 g/m2 met een volume van 0,79 heeft een effectieve dikte van 134 micron. De matte versie daarentegen heeft in dezelfde kwaliteit en gramgewicht een dikte van 192 micron en heeft dus een volume — lees opdikking — van 1,13. Matte papiersoorten zijn dus bij eenzelfde gramgewicht relatief dikker dan gesatineerde.
witheid

Witheid - ISO Brightness

Het oog wil ook wat! Wit papier lijkt mooier en bij kleurendruk komen de kleuren fris en helder over. Een mooie witheid zorgt voor beter beeldcontrast en kleurenweergave.

De gestandaardiseerde methode volgens ISO 2470 meet de hoeveelheid blauw licht, zonder UV, dat weerkaatst wordt. Hierdoor kan men ook de hoeveelheid optische witmakers aantonen. Bij een visuele beoordeling moet men steeds dezelfde lichtbron gebruiken. Bij daglicht krijgt men immers een andere indruk dan bij kunstlicht.
Laden
Laden